نېمە ئۈچۈن مالتىتولنى بەك كۆپ يېسە ئىچ سۈرۈش كېلىپ چىقىدۇ؟

مەسىلەن، ئېرىترىتول، بىردىنبىر نۆل كالورىيەلىك شېكەر ئىسپىرتى بولۇپ، مولېكۇلا ئېغىرلىقى كىچىك، سۈمۈرۈلۈش ئاسان، پەقەت ئاز بىر قىسمىلا چوڭ ئۈچەيگە كىرىپ مىكرو ئورگانىزملار تەرىپىدىن ئېچىتىلىدۇ. ئىنسان بەدىنىنىڭ ئېرىترىتولغا بولغان چىدامچانلىقىمۇ نىسبەتەن يۇقىرى، ئېرىترىتولنىڭ %80 ى ئىنسان قېنىغا كىرىدۇ، ئېنزىملار تەرىپىدىن كاتابولىزلانمايدۇ، بەدەنگە ئېنېرگىيە بەرمەيدۇ، شېكەر ئالمىشىشىغا قاتناشمايدۇ، پەقەت سۈيدۈك ئارقىلىقلا چىقىرىۋېتىلىدۇ، شۇڭا ئادەتتە ئىچ سۈرۈش ۋە ئاشقازاننىڭ تۈزلىنىشىنى كەلتۈرۈپ چىقارمايدۇ.

ئىنسان بەدىنى ئىزومالتولغا يۇقىرى چىدامچانلىققا ئىگە، كۈنىگە 50 گرام ئىستېمال قىلىش ئاشقازان-ئۈچەيدە بىئاراملىق پەيدا قىلمايدۇ. بۇنىڭدىن باشقا، ئىزومالتول يەنە بىفىدوباكتېرىيەنىڭ كۆپىيىش ئامىلى بولۇپ، بىفىدوباكتېرىيەنىڭ ئۆسۈشى ۋە كۆپىيىشىنى ئىلگىرى سۈرىدۇ، ئۈچەي يولىنىڭ مىكرو ئېكولوگىيىلىك تەڭپۇڭلۇقىنى ساقلايدۇ ھەمدە سالامەتلىككە پايدىلىق.

خۇلاسىلەپ ئېيتقاندا، شېكەر ئىسپىرتى كەلتۈرۈپ چىقىرىدىغان ئىچ سۈرۈش ۋە ئاشقازان كۆپۈشنىڭ ئاساسلىق سەۋەبلىرى: بىرىنچى، ئۇ ئىنسان ئېنزىملىرى تەرىپىدىن ماددا ئالمىشىلمايدۇ، بەلكى ئۈچەي فلورى تەرىپىدىن ئىشلىتىلىدۇ؛ يەنە بىرى، بەدەننىڭ ئۇنىڭغا بولغان چىدامچانلىقىنىڭ تۆۋەن بولۇشى.

ئەگەر يېمەكلىكتە ئېرىترىتول ۋە ئىزومالتولنى تاللىسىڭىز ياكى بەدەننىڭ شېكەر ئىسپىرتىغا بولغان چىدامچانلىقىنى ئاشۇرۇش ئۈچۈن فورمۇلانى ياخشىلىسىڭىز، شېكەر ئىسپىرتىنىڭ يان تەسىرىنى زور دەرىجىدە ئازايتالايسىز.

شېكەرنىڭ ئورنىنى ئالىدىغان يەنە نېمە بار؟ ئۇ راستىنلا بىخەتەرمۇ؟

نۇرغۇن كىشىلەر تاتلىق يېيىشنى ياخشى كۆرىدۇ، ئەمما تاتلىقلىق بىزگە خۇشاللىق ئېلىپ كېلىش بىلەن بىر ۋاقىتتا، سېمىزلىك، چىش چىرىش ۋە يۈرەك قان تومۇر كېسەللىكلىرىنىمۇ ئېلىپ كېلىدۇ. شۇڭا تەم ۋە ساغلاملىقنىڭ قوش ئېھتىياجىنى قاندۇرۇش ئۈچۈن، شېكەر ئورنىنى ئالىدىغان مەھسۇلاتلار بارلىققا كەلدى.

شېكەر ئورنىنى ئالىدىغان ماددىلار يېمەكلىكلەرنى تاتلىق قىلىدىغان ۋە كالورىيەسى تۆۋەن بولغان بىر تۈركۈم بىرىكمىلەر. شېكەر ئىسپىرتىدىن باشقا، باشقا تۈردىكى شېكەر ئورنىنى ئالىدىغان ماددىلارمۇ بار، مەسىلەن، قىزىلمۇچ، ستېۋىيە، راھىب مېۋىسى گلىكوزىدى، سوما تاتلىقى ۋە باشقا تەبىئىي شېكەر ئورنىنى ئالىدىغان ماددىلار؛ شۇنداقلا ساخارىن، ئاتسېسۇلفامېئا، ئاسپارتام، سۇكرالوزا، سىكلامات ۋە باشقا سۈنئىي شېكەر ئورنىنى ئالىدىغان ماددىلار. بازاردىكى نۇرغۇن ئىچىملىكلەرگە «شېكەر يوق، نۆل شېكەر» دەپ بەلگە قويۇلغان، نۇرغۇنلىرى ئەمەلىيەتتە «ساخاروزا يوق، فرۇكتوزا يوق» دېگەن مەنىنى بىلدۈرىدۇ، ئادەتتە تاتلىقلىقنى كاپالەتلەندۈرۈش ئۈچۈن تاتلىقلاشتۇرغۇچىلار (شېكەر ئورنىنى ئالىدىغان ماددىلار) قوشىدۇ. مەسىلەن، بىر ماركىلىق گازلىق ئىچىملىكتە ئېرىترىتول ۋە سۇكرالوزا بار.

بىر مەزگىل ئىلگىرى، «شېكەر يوق«ۋە»نۆل شېكەر« ئىنتېرنېتتا كەڭ كۆلەمدە مۇنازىرىلەرنى قوزغىدى، نۇرغۇن كىشىلەر ئۇنىڭ بىخەتەرلىكىگە گۇمان قىلدى.

بۇنى قانداق دېيىشكە بولىدۇ؟ شېكەر ئورنىنى ئالىدىغان ماددىلار بىلەن ساغلاملىق ئوتتۇرىسىدىكى مۇناسىۋەت مۇرەككەپ. ئالدى بىلەن، تەبىئىي شېكەر ئورنىنى ئالىدىغان ماددىلار ئىنسانلارنىڭ ساغلاملىقىغا ئىجابىي تەسىر كۆرسىتىدۇ. ھازىر ئاساسلىق قىيىنچىلىق ئۇلارنىڭ ئىشلەپچىقىرىش تەننەرخى ۋە تەبىئىي بايلىقلارنىڭ بولۇشىدا.

موموردىكا تەركىبىدە تەبىئىي شېكەر «موموردىكا گلۇكوزىدى» بار. تەتقىقاتلاردا موموسىدنىڭ گلۇكوزا ۋە ماينىڭ ئىشلىتىلىشىنى ياخشىلايدىغانلىقى، ئىنسۇلىننىڭ سەزگۈرلۈكىنى ئاشۇرىدىغانلىقى، بۇنىڭ دىئابېت كېسىلىنى ياخشىلاشقا ياردەم بېرىدىغانلىقى كۆرسىتىلدى. ئەپسۇسكى، بۇ تەسىر قىلىش مېخانىزمى ھازىرغىچە ئېنىق ئەمەس. باشقا ئىلمىي تەتقىقاتلاردا نۆل كالورىيەلىك سۈنئىي شېكەر ئورنىنى ئالىدىغان ماددىلارنىڭ ئۈچەيدىكى پايدىلىق باكتېرىيەلەرنىڭ سانىنى ئازايتىپ، ئۈچەي فلورىسى قالايمىقانلىشىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىپ، گلۇكوزاغا چىدىماسلىق خەۋپىنى ئاشۇرىدىغانلىقى كۆرسىتىلدى. يەنە بىر تەرەپتىن، ئىزومالتول ۋە لاكتىتول قاتارلىق بەزى شېكەر ئورنىنى ئالىدىغان ماددىلار (ئاساسلىقى تۆۋەن كالورىيەلىك سۈنئىي ئورنىنى ئالىدىغان ماددىلار) ئۈچەي فلورىسىنىڭ سانى ۋە كۆپ خىللىقىنى ئاشۇرۇش ئارقىلىق ئاكتىپ رول ئوينايدۇ.

بۇنىڭدىن باشقا، كسىلىتول ئالفا-گلۇكوزىدازا قاتارلىق ھەزىم قىلىش ئېنزىملىرىغا توسقۇنلۇق قىلىش تەسىرىگە ئىگە. نېئوھېسپېرىدىننىڭ بەزى ئوكسىدلىنىشقا قارشى تۇرۇش خۇسۇسىيىتى بار. ساخارىن بىلەن نېئوھېسپېرىدىننىڭ ئارىلاشمىسى پايدىلىق باكتېرىيەلەرنى ياخشىلايدۇ ۋە كۆپەيتىدۇ. ستېۋىئوسىد ئىنسۇلىننى ئىلگىرى سۈرۈش، قان شېكىرىنى تۆۋەنلىتىش ۋە گلۇكوزا گومېئوستازىسىنى ساقلاش رولىغا ئىگە. ئادەتتە، بىز كۆرۈۋاتقان كۆپىنچە شېكەر قوشۇلغان يېمەكلىكلەر بازارغا سېلىنىشى مۇمكىن بولغاچقا، ئۇلارنىڭ بىخەتەرلىكى توغرىسىدا ئانچە ئەنسىرەشنىڭ ھاجىتى يوق.
بۇ مەھسۇلاتلارنى سېتىۋالغاندا تەركىبىدىكى ماتېرىياللار تىزىملىكىگە قاراپ بېقىڭ ۋە ئۇلارنى مۇۋاپىق مىقداردا يەڭ.